IT-lexicon › Programmeren › Gimbal lock

Gimbal lock

Programmeren Svenska → Bijgewerkt: 2026-10-24

Het verlies van één rotatievrijheidsgraad wanneer twee van de drie rotatieassen op één lijn vallen, waardoor het object niet meer vrij in alle richtingen te draaien is.

Beschrijf een oriëntatie met drie Eulerhoeken en de rotaties volgen elkaar op om drie assen. Als de middelste rotatie de twee buitenste parallel legt, zakt het systeem van drie vrijheidsgraden naar twee — de overgebleven draaiingen doen nu hetzelfde, en de verloren richting is niet te bereiken zonder eerst weg te draaien en terug te keren.

De term komt uit mechanische gyroscopen. Op Apollo 11 waarschuwde de boordcomputer juist voor gimbal lock omdat het gestabiliseerde platform maar drie ringen had; Michael Collins grapte over een vierde. In graphics en robotica ontwijkt men het probleem door rotaties op te slaan als quaternions en ze te interpoleren met slerp.

← Terug naar het lexicon