Voynich elyazması
Kimsenin okuyamadığı bir yazıyla yazılmış, on beşinci yüzyıldan kalma resimli bir kitap — bir şifre, bilinmeyen bir dil ya da özenle kurulmuş bir aldatmaca.
Adını 1912’de satın alan antikacı kitapçı Wilfrid Voynich’ten alır ve bugün Yale’deki Beinecke Kütüphanesi’nde durur. Parşömenin 2009’daki radyokarbon tarihlemesi onu 1404–1438 arasına yerleştirdi. Sayfaları var olmayan bitkilerle, astronomik diyagramlarla ve banyo havuzlarındaki çıplak figürlerle doludur. William Friedman ve savaş dönemi diğer şifre çözücüleri denedi, eli boş döndü.
Metnin istatistikleri sözcüğe benzer: sözcük sıklıkları doğal dillerinkine yakın bir dağılım izler, ama bilinen hiçbir dilde görülmeyen tuhaf tekrarlar da içerir. 2004’te Gordon Rugg, benzer bir metnin bir Cardan ızgarası ve hece tablosuyla üretilebileceğini gösterdi; bu, aldatmaca kuramını kanıtlamadan güçlendirdi. Yılda bir kadar yeni “çözüm” duyurulur, yaklaşık o sıklıkla da reddedilir.