Haas-effect
Het gehoor laat het eerst aankomende geluid de richting bepalen, ook als een kopie die enkele milliseconden later arriveert luider is.
Helmut Haas beschreef het in 1949 in zijn proefschrift in Göttingen; datzelfde jaar noemden Hans Wallach en collega's het het precedentie-effect. Twee identieke geluiden die ongeveer een tot dertig milliseconden na elkaar aankomen, smelten samen tot één geluid dat uit de eerste bron lijkt te komen. De latere kopie mag ongeveer 10 dB luider zijn voordat de illusie breekt. Het is het stukje psychoakoestiek dat voorkomt dat wandreflecties ons in de war brengen over waar dingen vandaan komen.
Geluidstechnici gebruiken het in twee richtingen. Pa-systemen vertragen de luidsprekers achter in de zaal, zodat het geluid toch van het podium lijkt te komen. In een mix maakt 10–20 ms vertraging op één kanaal van een monobron een breed stereobeeld. Bij sommatie naar mono wordt dezelfde truc een kamfilter, wat mensen meestal ontdekken zodra het nummer voor het eerst via een telefoon klinkt.