Astrolabium
De nachthemel opgevouwen in messing: een analoge computer die vraagstukken uit de sterrenkunde en tijdmeting oploste lang vóór de tandwielmachines.
Het instrument projecteert de hemelbol op een plat vlak en laat de gebruiker "rekenen" door een draaibare sterrenkaart langs een gegradueerde schaal te bewegen. Daarmee waren de tijd, de hoogte van een ster, de zonsopgang of de eigen breedtegraad te bepalen: berekeningen die anders tabellen en goniometrie vergden. De wortels reiken terug tot het oude Griekenland (Hipparchus), maar het werd vooral vanaf de negende eeuw in de islamitische wereld verfijnd.
Eeuwenlang was het het belangrijkste instrument van astronoom, navigator en astroloog, vaak "het wiskundige juweel" genoemd. Net als het Antikythera-mechanisme behoort het tot de oudste analoge rekenhulpmiddelen die mensen hebben gebouwd.