Variance shadow maps (VSM)
Mapa cieni przechowująca głębokość i jej kwadrat, by nierówność Czebyszewa mogła oszacować zacienienie — dzięki temu mapę można rozmywać i filtrować jak zwykłą teksturę, tanio uzyskując miękkie krawędzie.
Zwykłej mapy cieni nie da się filtrować: średnia dwóch głębokości to nie średnia ich testów cienia, więc rozmycie daje błędne wyniki. William Donnelly i Andrew Lauritzen (2006) rozwiązali to, zapisując pierwszy i drugi moment głębokości. Z nich nierówność Czebyszewa daje górne ograniczenie ułamka zasłaniającej geometrii — miękkie przejście zamiast binarnego „w cieniu albo nie”.
Skoro mapa zawiera już tylko liczby, które można uśredniać, da się ją wstępnie filtrować, mipmapować i wygładzać MSAA jak teksturę. Wadą jest przeciekanie światła tam, gdzie cienie się spotykają; poskramiają je warianty ESM, EVSM i moment shadow maps.