Plankalkül

Konrad Zuse uciekł z Berlina w 1945 roku z tym, co zostało z Z4, i w Hinterstein spisywał, jak powinien wyglądać prawdziwy język programowania. Powstały przypisania, instrukcje warunkowe, pętle, podprogramy, tablice i złożone typy rekordowe, a wszystko zbudowane z jednego prymitywu: bitu. Zuse wymagał też, by typ zmiennej był deklarowany i sprawdzany — pomysł, bez którego języki o piętnaście lat młodsze jeszcze się obywały.

Notacja była dwuwymiarowa i koszmarna w składzie: każda instrukcja zajmowała kilka wierszy z numerem zmiennej, indeksem i typem. Przypisanie szło też w stronę, która dziś wydaje się odwrotna: a + b ⇒ c. Na pokaz Zuse napisał czterdzieści dziewięć stron procedur szachowych, dzięki czemu Plankalkül jest pierwszym językiem z programem szachowym, a Zuse pierwszym programistą, który nie mógł przetestować własnego kodu.

Rękopis w całości ukazał się dopiero w 1972 roku, a działający kompilator powstał w 1975. Do tego czasu FORTRAN, ALGOL i COBOL niezależnie wymyśliły ponownie większość tych pomysłów. Wpływ historyczny Plankalkülu jest zerowy, a zainteresowanie historyczne spore — nietypowe połączenie.