Maszyna różnicowa
Więcej informacji
- Twórca
- Charles Babbage
- Rok
- Zaprojektowana 1822, porzucona 1842
- Typ
- Mechaniczny kalkulator
- Następca
- Maszyna analityczna
Maszyna z mosiężnych kół zębatych, która liczyła tablice matematyczne wyłącznie za pomocą dodawania — i mimo to pochłonęła największy grant badawczy wiktoriańskiej Wielkiej Brytanii, nigdy nie zostając ukończona.
Pomysł opiera się na metodzie różnic skończonych: dowolny wielomian można stablicować samym wielokrotnym dodawaniem, jeśli zacznie się od właściwych wartości. Babbage dostrzegł w 1822 roku, że maszyna może zastąpić ludzi ręcznie liczących tablice nawigacyjne i astronomiczne, a co ważniejsze — ich błędy. Projekt obsługiwał siedem rzędów różnic przy dwudziestocyfrowej precyzji i tłoczył wyniki wprost na płycie drukarskiej, by żaden zecer nie wprowadził nowych pomyłek.
Rząd brytyjski wydał ponad 17 000 funtów — mniej więcej cenę dwóch parowozów — zanim w 1842 roku, po dwudziestu latach i bez działającej maszyny, wycofał się z projektu. Przyczyny były podzielone: tolerancje wykonania, spór z głównym inżynierem Josephem Clementem o to, do kogo należą oprzyrządowanie, i utrata zainteresowania Babbage’a, gdy wpadł na lepszy pomysł.
Warto pamiętać, czym nie jest: kalkulatorem bez rozgałęzień warunkowych, zdolnym do dokładnie jednej rzeczy. To właśnie to ograniczenie miała przezwyciężyć Maszyna analityczna. Londyńskie Science Museum zbudowało w 1991 roku Difference Engine No. 2 według rysunków Babbage’a, używając wyłącznie tolerancji dostępnych w jego stuleciu. Zadziałała za pierwszym razem.