Maszyna analityczna

Charles Babbage opisał maszynę w 1837 roku i pracował nad rysunkami aż do śmierci w 1871. Projekt zawiera wszystko, czego komputer potrzebuje: jednostkę arytmetyczną zwaną młynem, pamięć zwaną magazynem, mieszczącą tysiąc liczb dziesiętnych po pięćdziesiąt cyfr, wejście i wyjście na kartach perforowanych zapożyczonych z krosien oraz — co kluczowe — rozgałęzienia warunkowe i pętle. To maszyna zupełna w sensie Turinga we wszystkim poza nazwą.

W Notatce G do swojego przekładu z 1843 roku Ada Lovelace opisała, jak maszyna miałaby obliczać liczby Bernoulliego, co zwykle uznaje się za pierwszy opublikowany program komputerowy. Nie było jednak maszyny, na której dałoby się go uruchomić: precyzja wiktoriańskich warsztatów i zwyczaj Babbage’a, by zaczynać od nowa, sprawiły, że powstały tylko fragmenty. Dopiero w 1991 roku Science Museum w Londynie zbudowało według oryginalnych rysunków jego prostszą maszynę różnicową — i działała.