Ciemny krzem
Zjawisko polegające na tym, że w nowoczesnym układzie nie da się zasilić wszystkich tranzystorów naraz — pobór mocy byłby zbyt duży, a układ za gorący. Coraz większa część chipa musi w danej chwili być „ciemna” (wyłączona). Kluczowa konsekwencja końca skalowania Dennarda.
Tło: dawniej (skalowanie Dennarda) moc na tranzystor malała wraz z jego miniaturyzacją, więc na tym samym chipie można było zasilać więcej tranzystorów bez eksplozji poboru mocy. Około 2005 roku przestało to działać — tranzystory nadal się zmniejszają (prawo Moore'a), lecz moc na tranzystor nie spada już w tym samym tempie. Wynik: mieści się WIĘCEJ tranzystorów, niż pozwala BUDŻET MOCY, by zasilić je jednocześnie → część zawsze musi być wyłączona (ciemna). Konsekwencje projektowe: zamiast przyspieszać jeden duży rdzeń ogólnego przeznaczenia, tranzystory przeznacza się na wyspecjalizowane akceleratory (AI, wideo, kryptografia), które włączają się tylko w razie potrzeby i są znacznie wydajniejsze w swoim zadaniu. To tłumaczy dzisiejsze heterogeniczne układy pełne bloków o stałych funkcjach. Podstawowy czynnik w architekturze współczesnych chipów. Powiązane z rdzeniami heterogenicznymi i mocą projektową cieplną.