X11
Het klassieke grafische systeem van Unix. MIT, 1984. Versie 11 (1987) is nog steeds de actuele. Netwerktransparant: een X-programma kan op een server draaien en op de lokale machine worden weergegeven.
De client-serverrol lijkt omgekeerd aan wat je verwacht: de "X-server" is het lokale beeldscherm en de "X-client" is de applicatie, die op afstand kan draaien. X.Org Server is de dominante implementatie. Het geheel is berucht complex en ontworpen voor hardware uit de jaren tachtig, met een hoop lagen erbovenop: GLX, RandR, Xinerama, XKB, Xfixes. Wayland (2008+) is de opvolger, maar X11 leeft in 2026 nog voort in embedded systemen, oudere desktops en bij gebruikers van remote X. XWayland is de compatibiliteitslaag.