Virtueel IBAN
Een volkomen geldig IBAN zonder eigen rekening erachter, gebruikt om inkomende betalingen naar een onderliggende hoofdrekening te leiden.
Voor de betaler ziet het eruit als elk ander IBAN, en de controlecijfers kloppen. De bank boekt het geld echter op een hoofdrekening en gebruikt het nummer zelf om te zien wie de afzender is. Een bedrijf kan elke klant of elke factuur een eigen nummer geven en hoeft niet meer te raden welke betaling waarbij hoort, een probleem dat anders aan betalingskenmerken wordt overgelaten die betalers vergeten of verkeerd typen.
Het andere gebruik is geografisch. Fintechbedrijven geven klanten in heel Europa IBAN's met bijvoorbeeld een Litouwse of Belgische landcode, uitgegeven via een partnerbank. De SEPA-verordening verbiedt het weigeren van een IBAN uit een ander SEPA-land, maar werkgevers en overheidsinstanties doen het toch, en die praktijk heeft de naam IBAN-discriminatie gekregen. Toezichthouders hebben virtuele IBAN's inmiddels aangemerkt als witwasrisico, omdat het nummer niets zegt over wie de rekening werkelijk houdt.