Scytale
Een staf en een leren riem uit Sparta: mogelijk het oudste bekende transpositiecijfer, met een sleutel die in doorsnede wordt gemeten.
De zender wond een riem in een spiraal om een staf en schreef de boodschap in de lengte. Afgewikkeld toonde de riem een wirwar van letters; alleen om een staf van dezelfde dikte kwam de tekst weer op orde. Er wordt geen letter vervangen, alleen verplaatst, en dat maakt de scytale een transpositiecijfer en geen substitutiecijfer.
Plutarchus beschrijft het in zijn levensbeschrijving van Lysander, al betwijfelen verschillende historici of het ooit voor geheimhouding diende; het kan evengoed een manier zijn geweest om berichten te authenticeren. Als cijfer is het zwak: probeer staven van verschillende dikte, of tel simpelweg kolommen, tot er woorden verschijnen.