Blaise Pascal
Meer info
- Geboren
- Overleden
- Bekend van
- De Pascaline, grondslagen van de kansrekening, Pensées
- Nationaliteit
- Frans
De negentienjarige die een rekenmachine bouwde om zijn vader het rekenwerk van de belastinginning te besparen en de rest van zijn leven aan kansrekening en religieuze twijfel wijdde.
Zijn vader Étienne inde belastingen in Normandië en telde livres, sols en deniers met de hand op, in twaalfden en twintigsten – een muntstelsel dat van elke kolom een afzonderlijk ambacht maakte. Tussen 1642 en 1645 bouwde de zoon de Pascaline om precies dat te automatiseren, met tandwielverhoudingen die op die munt waren afgestemd in plaats van op het tientallig stelsel. Er werden ongeveer twintig exemplaren gemaakt. Aftrekken ging met het negenencomplement, omdat de wielen maar één kant op draaiden.
De rest van zijn nalatenschap ligt buiten de machine: de briefwisseling met Fermat uit 1654 die de kansrekening grondvestte, de barometerproeven, de Lettres provinciales en de Pensées met de beroemde gok. Zowel de programmeertaal Pascal (1970) als de SI-eenheid van druk dragen zijn naam. De machine zelf was een commerciële mislukking: te duur voor de kantoren die er baat bij hadden gehad, en zo kwetsbaar dat de uitvinder feitelijk de enige onderhoudsmonteur was.