BT Sözlüğü › Donanım › Mercedes-Euklid

Mercedes-Euklid

Donanım Svenska → Güncellendi: 2026-10-12
Daha fazla bilgi
Yaratıcı
Christel Hamann
Yıl
1905 (Model VII 1913)
Tür
Mekanik hesap makinesi
Üretici
Mercedes Büromaschinen-Werke, Zella-Mehlis

Kullanıcının kolu çevirip sayım yapmasına gerek kalmadan bölme yapabilen hesap makinesi — üstelik tamamen kendine özgü bir tahrik mekanizmasıyla.

Berlin’de Christel Hamann makineyi 1905’te tasarladı, Zella-Mehlis’teki Mercedes Büromaschinen-Werke ise ertesi yıldan itibaren üretti. Yenilik tahrikteydi: pivot noktası kayan bir orantılı kol; kolun bir turu, ayarlanan rakamla orantılı bir strok üretir. Leibniz’in basamaklı tamburu ve Odhner’in pimli çarkı aynı sorunu dişli tekerleklerle çözer; Hamann’ın cevabı daha sessizdi ve hızlı çalıştırılmaya dayanıyordu.

1913 tarihli Model VII, genellikle tam otomatik bölmeli ilk seri üretim hesap makinesi sayılır. Bölüneni ve böleni ayarlar, bir kez çekersiniz; makine bölüm yazmaçta görünene kadar çıkarma ve kaydırmaları kendisi yapar. Bundan önce bölme, işlemcinin kol turlarını saydığı ve basamakları kafasında tuttuğu elle bir yöntemdi. Makine iki savaş arası Avrupa’nın hesap bürolarında standart donanım oldu — yani insan bilgisayarların astronomi ve balistik hesaplarını elle yaptığı masalarda.

← Sözlüğe dön