BT Sözlüğü › Donanım › Harmonik analizör

Harmonik analizör

Donanım Svenska → Güncellendi: 2026-10-11

Gelgit tahmin makinesini tersine çalıştıran makine: ölçülmüş bir eğriyi verin, bileşen dalgalarının genlikleri ortaya çıksın.

William Thomson (Lord Kelvin) ilkini 1876 dolaylarında, kendi gelgit tahmin makinesinin eşi olarak yaptı. İkisi birbirinin aynadaki yansımasıdır: tahmin makinesi bilinen bir düzine salınımı toplayıp bir eğri üretir; analizör ise bir gelgit ölçerden alınmış eğriyi alır ve hangi salınımların onu doğurduğunu bulur. İkisi de kardeşinin bilye-disk integratörüne dayanır; bu mekanizma sonradan diferansiyel analizörü de taşıdı. Operatör bir işaretçiyi grafik boyunca gezdirir, katsayıları kadranlardan okurdu.

1898'de Albert Michelson ve Samuel Stratton, hem analiz hem sentez yapan seksen elemanlı bir makine yaptı. Makineden kare dalgayı yeniden kurmasını istediklerinde, her sıçramada inatçı bir aşma belirdi. Michelson bunu kendi aygıtındaki mekanik bir kusura yordu; Josiah Willard Gibbs ertesi yıl aşmanın matematiksel olarak doğru olduğunu, pirinç aksamın değil kesilmiş serinin bir özelliği olduğunu gösterdi. Etki onun adını taşır ve biri kare dalgaya alçak geçiren süzgeç uyguladığında hâlâ karşımıza çıkar: suçlanamayacak kadar iyi yapılmış bir makinenin ilk bulduğu şey.

← Sözlüğe dön