Masaüstü ortamı
Pencere sisteminin üstündeki paket: pencere yöneticisi, panel, dosya yöneticisi, ayarlar, oturum yönetimi ve ortak bir araç takımı; böylece bütün, bir program yığını gibi değil tek bir sistem gibi görünür.
X11 böyle bir şey içermiyordu. Sunucu pencereleri çiziyor, pencere yöneticisi onlara çerçeve takıyor, gerisi Xresources ve bir .xsession ile elle toplanıyordu. Her üretici kendi katmanını yazdı: DECwindows, Sun’ın DeskSet’li OpenWindows’u, HP’nin VUE’si. 1993’te CDE üzerinde anlaştılar; CDE terimin içeriğini fiilen tanımladı: bir ön panel, dosya yöneticisi, yardım sistemi, oturum açma ekranı ve programların birbirini bulması için bir mesaj yolu.
Özgür dünya bir yıl içinde iki tane çıkardı: 1996’da KDE, çünkü Matthias Ettrich hiçbir iki programın birbirine benzemeyişinden bıkmıştı; 1997’de GNOME, çünkü KDE özgür olmayan lisanslı bir kütüphane üzerine kuruluydu. Xfce aynı dönemde XForms üzerinde bir CDE taklidi olarak başladı. Bir ortamın programlarının ötekinde çalışabilmesi freedesktop.org’un varlık nedenidir: menü girdileri, simge temaları, sistem tepsisi ve D-Bus, herhangi bir ortamın parçası değil, ortamlar arasındaki anlaşmalardır. Windows ve macOS’ta bunun için bir sözcük yoktur, çünkü orada değiştirilemez.