Xlib
Biblioteka C zamieniająca wywołania funkcji w komunikaty protokołu X, której prawie nikt już nie wywołuje bezpośrednio.
Xlib przyszła z X od początku i oferuje wywołania takie jak XOpenDisplay, XCreateWindow i XNextEvent. Buforuje żądania i ukrywa fakt, że serwer może działać na innej maszynie, ale wiele wywołań blokuje się w oczekiwaniu na odpowiedź, co zamienia opóźnienia sieci w ociężały interfejs. „Hello world” napisany na surowej Xlib zajmuje parę stron.
Stąd toolkity nałożone na wierzch: Xt i Motif, później GTK i Qt. W 2001 roku Bart Massey zapoczątkował XCB, mniejszą, asynchroniczną alternatywę, a od połowy lat 2000. sama Xlib jest zaimplementowana na XCB.