Powielacz spirytusowy
Maszyna kopiująca, która z ręcznie lub maszynowo zapisanej matrycy wyciągała do kilkuset fioletowych odbitek — koń roboczy szkolnych sprawdzianów i klubowych biuletynów przed erą kserokopiarki.
Wynaleziony około 1923 roku przez Niemca Wilhelma Ritzerfelda. Matryca ma od spodu woskową warstwę barwnika (prawie zawsze anilinowego, fioletowego) i pisze się na niej z naciskiem; przy każdej kopii rozpuszczalnik na bazie alkoholu, czyli „spirytus”, rozpuszcza cienką warstwę tego barwnika i przenosi ją na kartkę. Tańszy od powielacza szablonowego, ale z mniejszą liczbą i bledszymi kopiami, rzadko więcej niż kilkaset.
Maszynę sprzedawano jako Ditto w USA i Banda w Wielkiej Brytanii. Ostry zapach rozpuszczalnika na świeżym sprawdzianie to wyrazista pamięć każdego, kto chodził do szkoły przed połową lat 80., gdy zastąpiły go tanie kserokopiarki. Nie mylić z mimeografem (farba przez szablon) ani z kserografią.