SoC (System-on-Chip)
Układ, który integruje niemal cały system komputerowy — CPU, GPU, kontroler pamięci, NPU, modem, I/O — w jednym kawałku krzemu, zamiast osobnych komponentów na płycie głównej. Standard w telefonach i coraz częściej w laptopach (Apple Silicon). Daje niski pobór mocy, małe rozmiary i wysoką integrację.
Idea: w tradycyjnym PC procesor, GPU, chipset i pamięć to osobne elementy połączone magistralami na płycie głównej. SoC upakowuje wszystko w jednym układzie: rdzenie procesora (często heterogeniczne P+E), grafikę, kontroler pamięci, NPU (akcelerator AI), jednostki obrazu i wideo, procesor bezpieczeństwa, a czasem modem. Zalety: znacznie krótsze dystanse między blokami (mniejsze opóźnienia, większa przepustowość, niższy pobór mocy), mały rozmiar fizyczny i wysoka efektywność energetyczna — kluczowa w urządzeniach mobilnych. Przykłady: seria A Apple'a (iPhone) i seria M (Mac), Qualcomm Snapdragon, Google Tensor. Apple Silicon pokazał, że model SoC z pamięcią zunifikowaną (CPU i GPU dzielą tę samą pamięć) potrafi pokonać tradycyjne osobne komponenty nawet w laptopach. Kompromis: brak możliwości rozbudowy (wszystko jest na stałe). Dominujący model projektowy nowoczesnych urządzeń konsumenckich. Powiązane z rdzeniami heterogenicznymi i ASIC.