Prawo do naprawy (right to repair)
Ruch i regulacje, dzięki którym właściciele i niezależne warsztaty mogą naprawiać elektronikę, którą producenci woleliby naprawiać sami.
Zaczęło się od samochodów, ale w kwestię programistyczną zmieniło się to dlatego, że naprawy blokuje dziś kod, a nie śrubki. Traktory wymagające diagnostyki producenta, telefony protestujące przeciw oryginalnemu ekranowi z innego telefonu, bo części są sparowane numerem seryjnym, drukarki odrzucające cudze tusze. W USA zakaz obchodzenia zabezpieczeń technicznych w DMCA sprawia, że nielegalne bywa nawet pokonanie blokady, gdy właściciel chce tylko wymienić część, a wyjątków trzeba co trzy lata wnioskować w Bibliotece Kongresu.
Ustawodawcy zaczęli działać. Kilka stanów USA przyjęło przepisy o naprawach, z Nowym Jorkiem w 2022 roku jako pierwszym dla elektroniki, a w 2024 roku UE uchwaliła dyrektywę zobowiązującą producentów do oferowania napraw i części zamiennych. Standardowe argumenty branży — bezpieczeństwo i własność intelektualna — wypadają w salach komisji gorzej niż w komunikatach prasowych.