Zegar czasu rzeczywistego (RTC)
Maleńki układ odmierzający datę i godzinę nawet wtedy, gdy reszta systemu jest wyłączona.
Niemal każdy RTC pracuje z rezonatorem kwarcowym 32 768 Hz. To 215, więc piętnastostopniowy licznik binarny daje dokładnie jeden impuls na sekundę, a kwarc pobiera tak mało prądu, że bateria pastylkowa wystarcza na lata. IBM PC/AT dostał w 1984 roku układ Motoroli MC146818, który przechowywał też ustawienia BIOS-u w pamięci podtrzymywanej bateryjnie — stąd rozładowana bateria na płycie głównej do dziś nazywana jest baterią CMOS.
W mikrokontrolerach RTC zwykle ma własną domenę zasilania, która przetrwa głęboki sen i może obudzić procesor o zadanej porze. Tani kwarc dryfuje o kilka sekund tygodniowo, zależnie od temperatury, więc urządzenia z siecią korygują się przez NTP, a te bez sieci pokazują złą godzinę — powoli i z pełnym przekonaniem.