Kratka Cardana
Kartka z wyciętymi otworami, położona na niewinnie wyglądającym liście — prawdziwą wiadomość niosą tylko litery widoczne w otworach.
Włoski matematyk Gerolamo Cardano opisał tę metodę w 1550 roku. Nadawca kładzie szablon na stronie, wpisuje tajną wiadomość w otwory, zdejmuje kartkę i resztę wypełnia zwyczajną prozą. Odbiorca ma identyczny szablon. Ściśle rzecz biorąc, to steganografia, a nie szyfrowanie: nic nie jest przekształcane, tylko ukrywane, a sztywny tekst wypełniający zdradził już niejednego nadawcę.
Późniejszy wariant, kratka obrotowa (Fleissner, 1881), obracana jest za każdym razem o ćwierć obrotu, tak że po czterech położeniach otwory pokrywają całą siatkę. Czyni to z niej czysty szyfr przestawieniowy. Armia niemiecka stosowała taką kratkę krótko w 1916 roku, dopóki francuscy kryptoanalitycy w ciągu tygodni nie uczynili jej bezużyteczną.