3D XPoint
Technologia pamięci (Intel + Micron, 2015) mająca wypełnić lukę między szybką ulotną DRAM a wolną trwałą pamięcią NAND — adresowalna bajtowo, trwała i znacznie szybsza od flasha. Sprzedawana jako Intel Optane. Wycofana w 2022, bo nigdy nie osiągnęła opłacalnego wolumenu.
Obietnica: nowa „klasa pamięci” między RAM a SSD — trwała jak dysk, a niemal tak szybka jak pamięć, z ogromną wytrzymałością i niskim opóźnieniem. Produkty: dyski Optane SSD (szybki cache/storage) oraz Optane Persistent Memory (format DIMM, adresowalny jak RAM, ale trwały, popularny w bazach in-memory). Problem: drogie wytwarzanie, niejasna nisza, gdy NAND tanieje, a DRAM przyspiesza, i zależność od platform Intela. Micron wycofał się w 2021, Intel zabił Optane w 2022. Klasyczny przykład technicznie eleganckiego produktu, który padł na ekonomii i niejasnym rynku. Rolę „warstwowania pamięci” częściowo przejęła pamięć CXL.