IT-lexicon › Hardware › Schickards rekenklok

Schickards rekenklok

Hardware Svenska → Bijgewerkt: 2026-10-05
Meer info
Bedenker
Wilhelm Schickard
Jaar
1623
Type
Mechanische rekenmachine
Opvolger
Pascaline (1642)

De eerste bekende mechanische rekenmachine brandde af voordat hij af was, en de wereld hoorde er pas drie eeuwen later van.

Wilhelm Schickard doceerde Hebreeuws, sterrenkunde en wiskunde in Tübingen en correspondeerde met Johannes Kepler, die planeetbanen met de hand berekende en hulp goed kon gebruiken. In 1623 beschreef Schickard een Rechenuhr die zescijferige getallen optelde en aftrok met een tandwielstelsel dat de tientallen automatisch overdroeg. Erboven zaten de staafjes van Napier op draaibare cilinders voor vermenigvuldiging, eronder een rij koperen schijven om tussenresultaten te noteren.

Het exemplaar dat voor Kepler werd gebouwd, ging in 1624 verloren bij een brand in de werkplaats. Schickard stierf in 1635 aan de pest, samen met het grootste deel van zijn gezin, en de brieven raakten in de vergetelheid, waardoor Pascal driehonderd jaar lang de eer kreeg. De schetsen doken in de jaren dertig en vijftig weer op en in 1960 werd een werkende replica gebouwd. Of de mechanische overdracht werkelijk door alle zes wielen tegelijk kon lopen, is nog steeds omstreden.

← Terug naar het lexicon