Optane
Persistent geheugen van Intel en Micron (3D XPoint), in 2017 gelanceerd als "derde laag" tussen DRAM en NAND-ssd; Intel stopte ermee in 2022 omdat het te duur was en een duidelijk toepassingsgebied ontbrak.
Optane kwam in twee vormen: Optane-ssd's (NVMe) en Optane PMem in dimm-formaat, te combineren met DRAM via Intels Memory Mode. Een PMem-module haalde tot 6 TB. De latentie lag ruim onder die van NAND, terwijl de data net als op schijf bewaard bleef. Toepassingen: opslagcache, in-memorydatabases (SAP HANA) en storage class memory.
Micron stapte in 2021 uit de technologie, Intel schrapte de tak en in 2022 stopte de productie. Resterende voorraad leeft voort in nichetoepassingen. De les: een nieuwe geheugenlaag heeft het moeilijk tegen gevestigde ssd's en DRAM.