Observer pattern
Een object (subject) houdt een lijst “observers” bij en waarschuwt ze bij een wijziging. Basis van reactief programmeren, eventsystemen en MVC.
Klassiek Gang of Four-patroon (1994). Voorkomt onder meer als addEventListener in de DOM, Rx Observables, Pub/Sub, reactiviteit in Vue en React en Java’s PropertyChangeListener. Risico: geheugenlekken als observers zich niet afmelden (oplossingen met weakrefs helpen). Moderne alternatieven: signals (SolidJS), atoms (Recoil/Jotai) en automatische afhankelijkheidsdetectie.