IT-lexicon › Beveiliging › Homofoon substitutiecijfer

Homofoon substitutiecijfer

Beveiliging Svenska → Bijgewerkt: 2026-10-11

Een substitutiecijfer dat veelvoorkomende letters meerdere cijfersymbolen geeft, zodat frequentieanalyse geen pieken meer vindt.

Het antwoord op frequentieanalyse, en in Europa bijna even oud: een sleutel uit het hertogdom Mantua uit 1401 geeft de klinkers al meerdere alternatieve symbolen. Als de E twaalf procent van een tekst uitmaakt en twaalf verschillende symbolen krijgt, komt elk symbool ongeveer één procent van de tijd voor, even vaak als het ene symbool van een zeldzame letter.

Het afvlakken werkt echter alleen voor losse tekens. Lettergroepen, woordpatronen en de gemakzucht van wie steeds weer dezelfde homofoon kiest, laten allemaal sporen na. Het eerste cijfer van de Zodiac-moordenaar, Z408, was homofoon en werd in 1969 binnen een week gekraakt door een leraar en zijn vrouw. Het tweede, Z340, schudde ook de leesvolgorde door elkaar en hield stand tot 2020, toen drie amateurs het met computerhulp ontcijferden.

← Terug naar het lexicon