Crypto AG
Zwitserse fabrikant van cijfermachines die bijna een halve eeuw in het geheim eigendom was van de CIA en de BND.
Boris Hagelin verplaatste zijn bedrijf van Zweden naar Zug en richtte in 1952 Crypto AG op. Het verkocht aan ruim honderd landen die geen Amerikaanse of Sovjetapparatuur wilden, en de Zwitserse neutraliteit was het hele verkoopargument. In 1970 werd het bedrijf stilletjes voor gelijke delen overgenomen door de CIA en de Westduitse BND – in de eigen dossiers van de diensten heette het project Thesaurus, later Rubicon.
De machines werden geleverd met algoritmen die sterk leken maar op een manier waren verzwakt die alleen de eigenaren begrepen, zodat Iran, Argentinië, Libië en het Vaticaan feitelijk hun eigen berichtenverkeer voor Washington meelazen. Verkoper Hans Bühler zat in 1992 negen maanden in een Iraanse gevangenis zonder iets van dit alles te weten. De BND verkocht zijn aandeel in 1993, het bedrijf werd in 2018 opgebroken en het hele verhaal verscheen in februari 2020 in de Washington Post, bij ZDF en bij SRF.