Air gap
Een systeem zonder fysieke verbinding met andere netwerken. De sterkste isolatie die er is, en aanzienlijk minder absoluut dan het klinkt.
Het wordt ingezet waar de gevolgen onaanvaardbaar zijn: militaire netwerken, besturingssystemen in energiecentrales en industrie, de rootsleutels van certificaatautoriteiten, offline back-ups en cold wallets voor cryptovaluta. Stuxnet liet de beperking zien: de worm bereikte Iraanse verrijkingsinstallaties via usb-sticks, want data moet er tóch op de een of andere manier in en uit. Dat is de terugkerende zwakte: de mens die het bestand over de kloof draagt. Onderzoek heeft daarnaast exfiltratie aangetoond via geluidssignalen van ventilatoren, elektromagnetische straling van kabels, knipperende led's en zelfs warmte-uitwisseling tussen naast elkaar staande machines. Traag, maar genoeg voor sleutels. Het echte nadeel zijn de operationele kosten: updates en onderhoud worden handwerk.