IT-lexicon › Beveiliging › ADFGVX-cijfer

ADFGVX-cijfer

Beveiliging Svenska → Bijgewerkt: 2026-10-11

Een Duits veldcijfer uit 1918 dat substitutie met transpositie combineerde en toch binnen enkele maanden door een Fransman werd gekraakt.

Fritz Nebel ontwierp het cijfer voor het Duitse lenteoffensief van 1918. Elk teken wordt eerst vervangen door twee letters uit een Polybius-vierkant van 6×6; daarna worden die letters door elkaar geschud met een kolomtranspositie, gestuurd door een sleutelwoord. De rijen en kolommen van het raster dragen de letters A, D, F, G, V en X, gekozen omdat ze in morsecode moeilijk te verwarren zijn. De eerste versie, ADFGX, gebruikte een raster van 5×5 zonder cijfers; de V kwam in juni erbij.

Doordat elke letter in de cijfertekst over twee plaatsen is verdeeld, schiet frequentieanalyse tekort. De Franse cryptoanalist Georges Painvin wist begin juni 1918 toch een sleutel te achterhalen, dankzij berichten die identiek begonnen, en waarschuwde de geallieerden waar de Duitse aanval zou vallen.

← Terug naar het lexicon