XDND
Farklı araç takımlarından uygulamaların X11 altında nihayet birbirine sürükleyip bırakabilmesini sağlayan protokol.
X11 sürükle-bırak olmadan çıktı. 1990'lar boyunca birbiriyle rekabet eden birkaç düzen vardı (Motif'in kendi protokolü, OffiX ve diğerleri) ve hiçbiri diğerini anlamıyordu; bu yüzden bir dosya yöneticisinden sürüklenen dosya, başka bir araç takımıyla yazılmış bir düzenleyiciye bırakılamıyordu. JX araç takımının yazarı John Lindal, XDND'yi doksanların sonlarında önerdi.
Tasarım basittir: kaynak, işaretçinin altındaki pencereye XdndEnter, XdndPosition ve XdndDrop gibi ClientMessage olayları gönderir, hedef XdndStatus ile yanıt verir ve verinin kendisi MIME türlerinin biçim olduğu bir seçim üzerinden alınır. GTK ve Qt benimsedi, freedesktop.org şartnameyi devraldı ve eski protokoller soldu. Bugün çalışıyor olması teknik parlaklıktan çok, iki araç takımının anlaşmaya karar vermesine borçludur.