VLIW
Very Long Instruction Word — her komutun paralel yürütülecek birden çok işlem içerdiği bir CPU mimarisi. Paralelliği bulmak CPU’nun değil derleyicinin işidir. Intel Itanium (2001) ve Transmeta Crusoe, ikisi de çuvallayan klasik denemelerdir.
Kuram: daha basit donanım (sıra dışı yürütme yok, zamanlayıcı yok) → yürütmeye ayrılan daha çok transistör. Gerçek: derleyici çalışma zamanı davranışını (önbellek ıskalaması, dal sonucu) tahmin edemez — statik zamanlamaya güvenmek gerçekçi değildir. Itanium (“Itanic”) tarihe bir başarısızlık ibret hikâyesi olarak geçti. VLIW, DSP’lerde (Texas Instruments TMS320) ve GPU’larda (AMD GCN kısmen VLIW’dir) yaşamayı sürdürür. Modern x86 sıra dışı süperskalerdir — VLIW felsefesinin tam tersi.