BT Sözlüğü › Donanım › Uniselector

Uniselector

Donanım Svenska → Güncellendi: 2026-10-11

Telefon santralinin döner seçicisi: her darbede bir kademe ilerler; ilk bilgisayarların bulabildiği en ucuz salt okunur bellekti de.

Bir elektromıknatıs, mandal ve dişli yardımıyla bir sürgü kolunu, aldığı her darbede sabit kontaklar dizisi üzerinde bir adım ilerletir; akım kesildiği yerde kol da kalır. 1890’lardan itibaren otomatik telefon santralleri için geliştirildi: çevirmeli diskten gelen darbeler seçiciyi doğru aboneye kadar yürütüyordu. Bilgisayara ihtiyaç duyulmadan çok önce olgunlaşmış, ucuzlamış ve milyonlarca üretilmişti.

Bilgisayar yapımcıları da onu olduğu gibi aldı. EDSAC’ın başlangıç komutları — makineye kendi programlarını okumayı öğreten otuz bir komut — uniselector üzerindeydi; yani açılış kodunu değiştirmek programcının değil, havya tutan birinin işiydi. Zuse ve Bell Labs aynı nedenle komple makineleri telefon röleleriyle kurdu: parçalar vardı, çalışıyordu, neredeyse bedavaydı. Yavaş ve sağır edici, ama işini görüyordu; bilgisayarlar lambalara geçtikten sonra da uniselector flipperlerde ve otomatlarda onlarca yıl yaşadı.

← Sözlüğe dön