BT Sözlüğü › Donanım › Halka sayıcı

Halka sayıcı

Donanım Svenska → Güncellendi: 2026-10-11

Bir döngüde ondan tam biri yanan on flip-flop — ENIAC’ın hiç ikiliye uğramadan ondalık saymasının yolu.

Halka sayıcı, çember hâlinde kapatılmış bir kaydırmalı yazmaçtır: tek bir bir, her darbede bir konum ilerleyerek halkada dolaşır ve rakam “hangi flip-flop yanıyor” diye okunur. ENIAC’ın yirmi akümülatörünün her biri, flip-flop başına iki triyotlu vakum tüplerinden yapılmış on tane böyle onlu sayıcı taşırdı. Makinenin 17.468 tüpünün büyük bölümü ve dolayısıyla 150 kilowatlık gücü buradan gelir.

Seçim saf değil, bilinçliydi. Tasarımcılar ara sonuçların doğrudan panodaki neon lambalardan okunmasını ve veriler delikli kartlara gidip gelirken iki yönde de dönüşüm gerekmemesini istedi. Bedeli tüp sayısıydı: ikili bir sayıcı bir ondalık basamağı on yerine dört flip-flop’ta tutar. EDVAC tam da bu nedenle ikiliye geçti ve sonrasındaki her şey onu izledi. Halka sayıcı sayısal tasarımda bugün de one-hot sayıcı olarak yaşar; tasarımcılar hâlâ flip-flop’u kod çözme mantığının yokluğuyla takas eder — aynı pazarlık, dört teknoloji kuşağı sonra.

← Sözlüğe dön