Navajo kod konuşmacıları
İkinci Dünya Savaşı’nda telsiz trafiğini Navajo dilinin üzerine kurulu bir kodla yürüten ABD deniz piyadeleri; Japonlar kodu hiç çözemedi.
Fikir, bir rezervasyonda büyümüş mühendis Philip Johnston’dan geldi; Johnston, rezervasyon dışında neredeyse kimsenin Navajoca bilmediğini biliyordu. İlk 29 asker 1942’de katıldı ve kodu kendileri kurdu: gündelik sözcükler harfleri temsil ediyordu (wol-la-chee, yani karınca, A için), askerî terimlere betimleyici karşılıklar bulundu — denizaltı “demir balık”, tank “kaplumbağa” oldu. Toplamda yaklaşık 400 kişi görev yaptı.
Amaç kriptografik güçten çok hızdı: şifre makinesinde yarım saat süren bir mesaj saniyeler içinde iletiliyordu. 1945’te Iwo Jima’da altı kod konuşmacı 800’den fazla mesajı tek hatasız gönderdi. Program 1968’e kadar gizli kaldı, Kongre Altın Madalyası ise ancak 2001’de geldi. Ordu aynı numarayı 1918’de Choctaw konuşurlarıyla denemişti.