Mesa

Brian Paul, Mesa’yı Ağustos 1993’te tümüyle yazılımda çalışan OpenGL uyumlu bir rasterleştirici olarak yazmaya başladı. Gerçek gerçeklemeler için SGI’ın lisansı ulaşılmazdı; bu yüzden marka sorunu çözülene kadar kütüphane uzun süre “OpenGL benzeri” olmakla yetinmek zorunda kaldı. İlk herkese açık sürüm 1995’te çıktı. Donanım hızlandırması önce 3dfx’in Glide’ı üzerinden, sonra Precision Insight’ın 2000’de XFree86 4.0’daki DRI için sürücü tabanı olarak Mesa’yı seçmesiyle ciddi biçimde geldi. Paul’ün kurucu ortağı olduğu Tungsten Graphics geliştirmeyi sürdürdü ve 2008’de bir ekran kartı sürücüsünün birkaç API için yeniden kullanılabildiği mimari olan Gallium3D’yi getirdi.

Bugünün Mesa’sını mümkün kılan Gallium’dur: OpenGL için radeonsi, iris ve nouveau, Vulkan için RADV, ANV ve NVK, tamamen yazılımda llvmpipe ve lavapipe ve OpenGL’i Vulkan’ın üstünde çalıştıran zink. Steam Deck ona bağlı olduğu için Valve, RADV’de çalışan geliştiricilere ödeme yapar, Microsoft 2020’de Linux alt sistemi için bir Direct3D 12 arka ucu katkıda bulundu ve X sunucusu 2D çizimini Glamor üzerinden aynı yığınla yapıyor. Oyunlar için fazla yavaş olan bir projenin, her şeyin ölçüldüğü sürücüye dönüşmesi, özgür yazılımın daha iyi tersine dönüşlerinden biridir.