ISA (komut kümesi mimarisi)
Instruction Set Architecture: donanım ile yazılım arasındaki "sözleşme"; işlemcinin hangi komutları anladığı, hangi yazmaçlara sahip olduğu, belleğe nasıl erişildiği. Aynı programın, iç tasarımı ne olursa olsun aynı ISA'ya sahip her CPU'da çalışmasını sağlayan soyutlamadır.
Rolü: ISA, programcının/derleyicinin bilmesi gereken her şeyi tanımlar (komutlar, yazmaçlar, veri türleri, bellek modeli) ama NASIL gerçeklendiği hakkında bir şey söylemez; o mikromimarinin işidir. Başlıca ISA'lar: x86-64 (Intel/AMD, CISC mirası, masaüstü ve sunucuya hâkim), ARM (RISC, mobilde baskın, Apple Silicon sayesinde sunucu ve dizüstünde de yükselişte) ve RISC-V (açık, lisanssız ve yükselen bir ISA). Kararlı bir ISA'nın değeri, ikili geriye dönük uyumluluktur (eski yazılım yeni CPU'larda çalışır) ve donanım üreticilerinin programları bozmadan gerçeklemeyi özgürce iyileştirebilmesidir. ISA aynı zamanda stratejik ve ticari bir varlıktır (x86 lisansları, ARM lisanslaması, RISC-V'nin açıklığı). Bilgisayar mimarisinin en temel kavramlarından biridir.