DIX ve DDX
X sunucusunun, protokolü konuşan makineden bağımsız bir çekirdeğe ve çizimi yapan donanıma bağlı bir katmana bölünmesi: her X sunucusunun hâlâ izlediği 1987 planı.
MIT'nin X11R1 ile gönderdiği örnek sunucu DEC'in Western Software Laboratory'sinde Phil Karlton, Susan Angebranndt, Raymond Drewry ve Todd Newman tarafından yazıldı; sunucunun "taşıma katmanı" üzerine yazdıkları belge onu ikiye böldü. DIX, Device Independent X, protokol isteklerini alır; pencere ağacını, kaynakları, atomları, yakalamaları ve seçimleri tutar, olayları doğru istemciye iletir. DDX, Device Dependent X, belirli bir ekrana ya da girdi aygıtına dokunan her şeydir: çerçeve tamponunu kurmak, dikdörtgen doldurmak, imleci oynatmak, klavyeyi okumak. İkisinin arasında mi bulunur: DDX'in daha iyisi olmadığında yazılımla çizen makineden bağımsız yedekler; ayrıca soketler ve kimlik doğrulama için bir OS katmanı.
Kaynak ağacında DIX dix/, DDX hw/ dizinidir; çoğu kişinin X.Org derken kastettiği sunucu, xf86-video ve xf86-input sürücüleriyle hw/xfree86'dır. Ama Xvfb, Xnest, Xephyr, Xwayland, Cygwin'in XWin'i ve macOS'taki XQuartz da aynı DIX üzerindeki farklı DDX'lerden ibarettir. Sınır, ekran başına bir işlev işaretçileri tablosudur; Composite ve Render gibi uzantılar işaretçileri değiştirir ve sonra orijinali çağırır — X hackerlarının sarmalama, geri kalan herkesin okunamaz dediği bir kalıp.