xinit i startx
Najprostszy sposób uruchomienia X z konsoli tekstowej: jeden serwer, jeden skrypt i sesja, która trwa dokładnie tak długo jak skrypt.
xinit uruchamia serwer X, a potem wykonuje ~/.xinitrc jako jego klienta. Skrypt startuje, co zechcesz — kilka xtermów, zegar — i kończy się menedżerem okien, najlepiej przez exec. Gdy skrypt się kończy, xinit zamyka serwer. Dlatego ostatnia linia ma znaczenie: zamknięcie menedżera okien wylogowuje, a brak uruchomienia go na pierwszym planie sprawia, że cały pulpit znika pół sekundy po pojawieniu się.
startx to powłokowa nakładka na xinit, która znajduje właściwe pliki i ustawia autoryzację. W latach 90. na Linuksie była standardowym wejściem do X, zanim logowanie graficzne stało się oczywistością, i przetrwała wśród tych, którzy lubią wiedzieć dokładnie, co jest uruchamiane.