Wayland
Nowoczesny protokół serwera wyświetlania dla Linuksa. Autor: Kristian Høgsberg, 2008. Następca X11 (X.Org). Domyślny w Fedorze, Ubuntu i Pop!_OS od ok. 2022–2023.
Filozofia: kompozytor jest serwerem wyświetlania (X11 je rozdzielał, co przysparzało architektonicznych kłopotów). Kompozytory: Mutter (GNOME), KWin (KDE), Sway (w stylu i3), Hyprland (nacisk na animacje, popularny na r/unixporn). XWayland to warstwa zgodności dla aplikacji X11. Osławione bolączki: udostępnianie ekranu (rozwiązane w 2024 dzięki PipeWire), nagrywanie ekranu, sterowniki NVIDIA (rozwiązane od 2023). X11 żyje dalej w systemach wbudowanych i stacjach CAD, które nie chcą się przesiadać.