Wzorzec Obserwator
Obiekt (podmiot) trzyma listę „obserwatorów” i powiadamia ich o zmianie. Fundament programowania reaktywnego, systemów zdarzeń i MVC.
Klasyczny wzorzec Gang of Four (1994). Realizacje: addEventListener w DOM, obserwable w Rx, Pub/Sub, reaktywność Vue i Reacta, PropertyChangeListener w Javie. Ryzyko: wycieki pamięci, gdy obserwatorzy zapominają się wypisać (łagodzą to rozwiązania oparte na weakref). Nowoczesne alternatywy: sygnały (SolidJS), atomy (Recoil/Jotai), automatyczne śledzenie zależności.