Baza typu ledger
Typ bazy danych zoptymalizowany pod niezmienną, weryfikowalną historię transakcji — jak cyfrowa księga rachunkowa. Każda zmiana to nowy wpis, nic nie jest nadpisywane. Zastosowania: księgowość, ścieżki audytu, systemy, w których „kto, co i kiedy zmienił” musi być dowodliwe.
Przykłady: Amazon QLDB (wygaszany w 2025), TigerBeetle (open source, zoptymalizowany pod transakcje finansowe, miliony operacji na sekundę), immudb. Weryfikowalność kryptograficzna to często łańcuch haszy lub drzewo Merkle'a, dzięki czemu manipulacje są wykrywalne. Różni się od zwykłej bazy z tabelą audytową tym, że niezmienność jest wbudowana i dowodliwa, a nie zależna od tego, czy administrator nie zajrzy do danych. Księgowość podwójnego zapisu modeluje się naturalnie. TigerBeetle jest szczególnie na fali w fintechu od 2024 (prymitywy debit/credit, determinizm). Nie jest blockchainem: jest scentralizowana i nie wymaga konsensusu między stronami, które sobie nie ufają.