Itanium

Architektura opierała się na EPIC (Explicitly Parallel Instruction Computing), odmianie VLIW, w której to kompilator, a nie procesor, miał szeregować instrukcje równoległe. Intel i Hewlett-Packard rozpoczęły współpracę w latach 90.; pierwszy układ, „Merced”, trafił na rynek w 2001 roku i miał zastąpić zarówno x86, jak i własną architekturę HP, PA-RISC.

Wyszło inaczej. Kompilatory nigdy nie potrafiły wypełnić szerokich paczek instrukcji, których wymagał projekt, wydajność rozczarowała, a emulacja x86 była ślamazarna. Gdy AMD rozszerzyło x86 do 64 bitów (AMD64, 2003), rynek wybrał zgodność wsteczną. Itanium najdłużej przetrwał w serwerach klasy mainframe od HPE, z systemami OpenVMS i HP-UX; ostatni układ (Kittson) sprzedawano do 2021 roku. Niewiele architektur dostało równie trafny przydomek.