Indeks kolumnowy (columnstore)
Indeks przechowujący dane kolumnami, a nie wierszami, zoptymalizowany pod zapytania analityczne, które skanują i agregują pojedyncze kolumny w milionach wierszy. Odpowiedź SQL Servera na magazyny kolumnowe; daje ogromną kompresję i wykonanie w „trybie wsadowym”.
Idea: zapytania OLAP czytają często tylko kilka kolumn, ale za to wiele wierszy (SUM po „amount”). Magazyn wierszowy wciąga wtedy do pamięci całe wiersze; kolumnowy czyta tylko potrzebne kolumny, upakowane ciasno → znacznie mniej I/O i wysoka kompresja (podobne wartości obok siebie). SQL Server uruchamia na columnstore także „tryb wsadowy” (po 1000 wierszy naraz) → agregacja kilkukrotnie szybsza. Kompromis: słaby przy wyszukiwaniu punktowym i zmianach pojedynczych wierszy (OLTP) → stosowany w hurtowniach i raportowaniu, często jako indeks uzupełniający. Ta sama zasada napędza Parquet, ClickHouse i wszystkie nowoczesne magazyny analityczne. Klasyczny kontrast: magazyn wierszowy dla transakcji, kolumnowy dla analityki.